บิตคอยน์เผชิญแนวโน้มซ้ำรอยปี 2022 หลังเฟดกลับมารับขึ้นดอกเบี้ย

ตลาดสินทรัพย์ดิจิทัลกำลังจับตาความเคลื่อนไหวครั้งสำคัญเมื่อราคาบิตคอยน์ (Bitcoin) มีทิศทางการย่อตัวลงประมาณ 40% จากระดับราคาสูงสุดเดิม ซึ่งเป็นรูปแบบที่มีความคล้ายคลึงอย่างยิ่งกับสภาวะตลาดในช่วงก่อนที่ธนาคารกลางสหรัฐฯ หรือเฟด (Federal Reserve) จะเริ่มวัฏจักรการปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยครั้งแรกเมื่อเดือนมีนาคม ปี 2022 เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากที่เฟดประกาศปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบายอีก 25 basis points (0.25%) ซึ่งนับเป็นการปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยเป็นครั้งแรกในรอบมากกว่าสามปี ส่งผลให้กรอบอัตราดอกเบี้ยอ้างอิงขยับขึ้นไปอยู่ที่ระดับ 3.75% ถึง 4.00%

การปรับเปลี่ยนทิศทางนโยบายการเงินในครั้งนี้ได้จุดประเด็นคำถามสำคัญในหมู่ผู้ติดตามตลาดว่า การฟื้นตัวของราคาในระยะสั้นหรือ relief rally จะเกิดขึ้นก่อนที่จะตามมาด้วยการปรับตัวลดลงอย่างหนักอีกครั้งเหมือนในอดีตหรือไม่ โดยปัจจุบันตลาดการเงินกำลังคาดการณ์ว่าอาจมีการคุมเข้มนโยบายการเงินเพิ่มเติมอีก 75 basis points ภายในระยะเวลาหกเดือนข้างหน้า ท่ามกลางแรงกดดันจากวิกฤตพลังงานและราคาน้ำมันดิบที่ปรับตัวสูงขึ้น ซึ่งกำลังกลายเป็นอุปสรรคสำคัญต่อความคืบหน้าในการชะลอตัวของอัตราเงินเฟ้อทั่วโลก

ภาพรวมของข่าว

ประเด็นหลักที่เกิดขึ้น

การตัดสินใจปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ย 25 basis points ของธนาคารกลางสหรัฐฯ ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของนโยบายการเงินหลังจากที่เว้นว่างการขึ้นดอกเบี้ยมานานนับตั้งแต่ปี 2023 โดยการส่งสัญญาณดังกล่าวนำไปสู่การประเมินสถานการณ์ของตลาดการเงินว่า นโยบายการเงินตึงตัวอาจไม่จบลงเพียงแค่การปรับขึ้นครั้งเดียว เมื่อพิจารณาจากข้อมูลสถิติตั้งแต่ปี 1994 เป็นต้นมา ธนาคารกลางสหรัฐฯ เคยปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยเพียงครั้งเดียวแล้วยุติการขึ้นต่อ (“one and done”) แค่เพียงครั้งเดียวเท่านั้น และหากย้อนกลับไปพิจารณาวัวัฏจักรการคุมเข้มนโยบายการเงินทั้งหมด 12 ครั้งนับตั้งแต่ปี 1955 จะพบว่าการปรับขึ้นดอกเบี้ยเพียงครั้งเดียวถือเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นได้ยากยิ่ง

สำหรับบิตคอยน์ แม้ว่าจะมีประวัติศาสตร์การซื้อขายผ่านวัฏจักรนโยบายการเงินที่เริ่มต้นในปี 2015 แต่เนื่องจากสภาพคล่องในยุคนั้นยังค่อนข้างบางและโครงสร้างตลาดยังพัฒนาไม่เต็มที่ การเปรียบเทียบกับวัฏจักรปี 2015 จึงอาจมีความน่าเชื่อถือลดลง ด้วยเหตุนี้ วัฏจักรการคุมเข้มนโยบายการเงินในปี 2022 จึงถูกนำมาใช้เป็นฐานในการเปรียบเทียบที่เหมาะสมที่สุด เนื่องจากโครงสร้างตลาดมีความวุฒิภาวะมากกว่า โดยในปัจจุบันราคาบิตคอยน์ปรับตัวลดลงมาอยู่ที่ระดับประมาณ 76,444.81 ดอลลาร์ ซึ่งต่ำกว่าจุดสูงสุดในเดือนตุลาคมที่ระดับ 126,000 ดอลลาร์ อยู่ประมาณ 40% ซึ่งเป็นสัดส่วนการลดลงที่ใกล้เคียงกับสภาวะในอดีตก่อนการขึ้นดอกเบี้ยปี 2022 อย่างน่าสนใจ

รายละเอียดและข้อมูลสำคัญ

ตัวเลขหรือข้อมูลที่ควรจับตา

เมื่อพิจารณาข้อมูลเชิงลึกเปรียบเทียบระหว่างสองช่วงเวลา จะพบความเหมือนกันเชิงโครงสร้างของราคาอย่างชัดเจน โดยในวัฏจักรปี 2022 บิตคอยน์เคยทำจุดสูงสุดไว้ที่ระดับประมาณ 69,000 ดอลลาร์ในเดือนพฤศจิกายน ปี 2021 ก่อนที่จะปรับตัวลดลงมาประมาณ 40% ในช่วงเวลาที่เฟดเริ่มปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยเป็นครั้งแรกในเดือนมีนาคม ปี 2022 หลังจากนั้น ราคาบิตคอยน์ได้มีการดีดตัวกลับขึ้นไปประมาณ 18% ภายในระยะเวลา 12 วันถัดมา ก่อนที่จะดิ่งลงต่ออย่างรุนแรงถึงประมาณ 50% ซึ่งสถิติดังกล่าวสร้างความกังวลว่ารูปแบบการฟื้นตัวชั่วคราวแล้วตามด้วยตลาดหมีระยะยาวอาจเกิดขึ้นซ้ำอีกครั้งในรอบนี้

นอกจากปัจจัยทางเทคนิคแล้ว ข้อมูลทางเศรษฐกิจมหาภาคยังแสดงให้เห็นถึงแรงกดดันหลายด้าน ดังนี้:

• ระดับอัตราดอกเบี้ยนโยบาย: ปรับเพิ่มขึ้น 25 basis points มาอยู่ที่กรอบ 3.75% ถึง 4.00% โดยตลาดคาดการณ์ว่าจะมีการขึ้นดอกเบี้ยรวมอีก 75 basis points ในอีก 6 เดือนข้างหน้า
• ตัวเลขอัตราเงินเฟ้อ: อัตราเงินเฟ้อทั่วไปพาดหัว (Headline Inflation) ยังคงทรงตัวอยู่เหนือระดับเป้าหมาย 2% มายาวนานกว่า 5 ปี แม้ว่าอัตราเงินเฟ้อพื้นฐาน (Core Inflation) ซึ่งไม่รวมหมวดอาหารและพลังงาน จะชะลอตัวลงมาอยู่ที่ 2.4% ซึ่งเป็นระดับต่ำสุดในรอบ 5 ปีก็ตาม
• วิกฤตราคาพลังงาน: ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ในภูมิภาคตะวันออกกลางดันให้ราคาน้ำมันดิบ WTI และ Brent พุ่งสูงขึ้นเกินกว่า 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ส่งผลให้ราคาน้ำมันดีเซลในสหรัฐฯ ทำสถิติสูงสุดใหม่
• อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาล: อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ อายุ 10 ปี (U.S. 10-year Treasury yield) ขยับขึ้นไปแตะระดับ 5% เพิ่มแรงกดดันต่อสภาวะทางการเงินและสินทรัพย์เสี่ยงอย่างหนัก

ปัจจัยและผลกระทบต่อตลาด

มุมมองต่อผู้ติดตามตลาด

สาเหตุหลักที่ทำให้ธนาคารกลางสหรัฐฯ ตัดสินใจปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยในครั้งนี้ มาจากความกังวลด้านอัตราเงินเฟ้อที่ยังคงยืดเยื้อ แม้ว่าอัตราเงินเฟ้อพื้นฐานจะแสดงสัญญาณการปรับตัวดีขึ้น แต่การเผชิญกับภาวะช็อกด้านราคาพลังงาน (Energy Shock) จากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ได้กลายเป็นปัจจัยเสี่ยงใหม่ที่อาจทำให้เงินเฟ้อกลับมาระเบิดตัวขึ้นอีกครั้ง พร้อมทั้งส่งผลกระทบต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจ การที่อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ อายุ 10 ปี แตะระดับ 5% ยิ่งเพิ่มต้นทุนทางการเงินและกดดันสินทรัพย์เสี่ยงในภาพรวม

ในขณะเดียวกัน สภาพแวดล้อมของตลาดสินทรัพย์ดิจิทัลเองก็กำลังเผชิญกับความท้าทายรอบด้าน โดยสภาวะตลาดหมีของบิตคอยน์ได้ดำเนินมาใกล้ครบระยะเวลาหนึ่งปีแล้ว ในขณะที่สถาบันการเงินชั้นนำอย่าง Goldman Sachs ได้มีการปรับเปลี่ยนมุมมองโดยคาดการณ์ว่าเฟดอาจมีการปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยอีกครั้งในเดือนตุลาคม นอกเหนือจากนี้ ในตลาดสินทรัพย์ดิจิทัลยังมีความเคลื่อนไหวอื่นๆ ที่น่าสนใจ เช่น เหรียญ Zcash ที่ปรับตัวเพิ่มขึ้น 23% ท่ามกลางการปรับตัวขึ้นของเหรียญหลัก การที่ Ripple เพิ่มระบบชำระเงิน XRP เข้าสู่มาตรฐาน AI ของ Stripe และ Tempo รวมถึงคดีความทางกฎหมายที่ Celsius ยื่นฟ้อง BitMEX เป็นมูลค่า 495 ล้านดอลลาร์ จากเหตุการณ์บังคับขายสินทรัพย์ในปี 2020

บริบทสำหรับผู้อ่านไทย

เหตุใดข่าวนี้จึงน่าสนใจ

การเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างนโยบายการเงินระดับโลกและตลาดสินทรัพย์ดิจิทัล มีความสำคัญอย่างยิ่งสำหรับผู้ติดตามตลาดในประเทศไทย เนื่องจากบิตคอยน์และคริปโทเคอร์เรนซีไม่ได้ซื้อขายอยู่อย่างเป็นเอกเทศ แต่มีความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับสภาพคล่องในระบบการเงินโลก เมื่อธนาคารกลางสหรัฐฯ ปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยและอัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ พุ่งสูงขึ้น ต้นทุนการถือครองสินทรัพย์ที่ไม่มีผลตอบแทนในรูปดอกเบี้ยอย่างบิตคอยน์จะเพิ่มสูงขึ้นตามไปด้วย

นอกจากนี้ การเปรียบเทียบพฤติกรรมราคาในปัจจุบันกับอดีตปี 2022 ช่วยให้ผู้ติดตามข่าวสารเห็นภาพรวมของวัฏจักรการลงทุนได้อย่างชัดเจนขึ้น แม้ว่าข้อมูลการเปรียบเทียบจากวัฏจักรในอดีตจะมีข้อจำกัดเนื่องจากตัวอย่างที่มีจำนวนน้อย แต่การเรียนรู้ผลกระทบจากปัจจัยมหภาค เช่น ราคาน้ำมันดิบที่เกิน 100 ดอลลาร์ และอัตราเงินเฟ้อ จะช่วยให้ผู้ลงทุนและผู้สนใจสามารถประเมินความเสี่ยงและเข้าใจความผันผวนของตลาดการเงินโลกได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

คำศัพท์ที่ควรรู้

คำอธิบายศัพท์สำคัญ

เพื่อช่วยให้เข้าใจเนื้อหาข่าวเชิงลึกได้อย่างครบถ้วน นี่คือคำศัพท์ทางการเงินที่สำคัญในบทความนี้:

• Basis Points (bps): หน่วยที่ใช้ในการวัดการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย โดย 100 basis points เท่ากับ 1% ดังแห่งนั้น 25 basis points จึงเท่ากับ 0.25%
• Relief Rally: การปรับตัวเพิ่มขึ้นของราคาในระยะสั้นที่เกิดขึ้นหลังจากช่วงเวลาที่มีข่าวร้ายหรือการปรับตัวลดลงอย่างหนัก ซึ่งเป็นการฟื้นตัวชั่วคราวก่อนที่ทิศทางหลักของตลาดจะปรากฏชัดเจนอีกครั้ง
• Core Inflation (อัตราเงินเฟ้อพื้นฐาน): ดัชนีวัดการเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้าและบริการโดยไม่รวมหมวดอาหารสดและพลังงาน เนื่องจากเป็นหมวดที่มีความผันผวนสูง ทำให้เห็นทิศทางเงินเฟ้อที่แท้จริงได้ชัดเจนยิ่งขึ้น
• Treasury Yield (อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาล): ผลตอบแทนที่นักลงทุนได้รับจากการถือครองพันธบัตรรัฐบาล ซึ่งมักใช้เป็นเกณฑ์อ้างอิงต้นทุนทางการเงินและความเสี่ยงในระบบการเงินโลก

สรุปประเด็นสำคัญ

การปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ย 25 basis points ของธนาคารกลางสหรัฐฯ สู่ระดับ 3.75% – 4.00% ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการคุมเข้มนโยบายการเงินรอบใหม่ที่ตลาดคาดว่าจะเพิ่มขึ้นอีก 75 basis points ในอีกหกเดือนข้างหน้า สภาวะดังกล่าวนำไปสู่การเปรียบเทียบพฤติกรรมราคาของบิตคอยน์ที่ลดลงมาแล้ว 40% จากจุดสูงสุด เช่นเดียวกับสิ่งที่เคยเกิดขึ้นในเดือนมีนาคม ปี 2022 ซึ่งในครั้งนั้นเคยเกิดการฟื้นตัวสั้นๆ 18% ก่อนจะดิ่งลงต่ออีก 50% ท่ามกลางแรงกดดันจากราคาน้ำมันดิบที่พุ่งเกิน 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลและอัตราผลตอบแทนพันธบัตรที่แตะ 5%

คำถามที่พบบ่อย

Q1: ธนาคารกลางสหรัฐฯ ปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยเท่าใดและส่งผลให้อัตราดอกเบี้ยอยู่ที่ระดับใด?
A1: ธนาคารกลางสหรัฐฯ ประกาศปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบาย 25 basis points หรือ 0.25% การปรับขึ้นครั้งนี้นับเป็นครั้งแรกในรอบมากกว่าสามปี ส่งผลให้กรอบอัตราดอกเบี้ยอ้างอิงใหม่ปรับตัวขึ้นมาอยู่ที่ระดับ 3.75% ถึง 4.00%

Q2: ราคาบิตคอยน์ในปัจจุบันปรับตัวลดลงจากจุดสูงสุดมากน้อยเพียงใด?
A2: ราคาบิตคอยน์ในปัจจุบันเคลื่อนไหวอยู่ที่ระดับประมาณ 76,444.81 ดอลลาร์ ซึ่งปรับตัวลดลงมาประมาณ 40% จากระดับจุดสูงสุดเดิมในเดือนตุลาคมที่เคยทำไว้ที่ 126,000 ดอลลาร์

Q3: เกิดอะไรขึ้นกับราคาบิตคอยน์หลังจากการขึ้นดอกเบี้ยครั้งแรกในเดือนมีนาคม ปี 2022?
A3: หลังจากเฟดขึ้นดอกเบี้ยครั้งแรกในเดือนมีนาคม 2022 บิตคอยน์ได้ปรับตัวขึ้นสั้นๆ ประมาณ 18% ในช่วง 12 วันถัดมา อย่างไรก็ตาม หลังจากระยะเวลาดังกล่าว ราคาบิตคอยน์ได้ปรับตัวลดลงอย่างรุนแรงต่ออีกประมาณ 50%

Q4: สถานการณ์อัตราเงินเฟ้อและราคาน้ำมันส่งผลกระทบต่อการตัดสินใจของเฟดอย่างไร?
A4: แม้ว่าอัตราเงินเฟ้อพื้นฐานจะลดลงเหลือ 2.4% แต่การที่อัตราเงินเฟ้อทั่วไปยังคงสูงกว่า 2% มายาวนานกว่า 5 ปี ประกอบกับปัญหาราคาน้ำมันดิบ WTI และ Brent ที่พุ่งเกิน 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ทำให้เฟดต้องปรับขึ้นดอกเบี้ยเพื่อควบคุมความเสี่ยงด้านเงินเฟ้อที่อาจกลับมาสูงขึ้น

Q5: ตลาดการเงินคาดการณ์ทิศทางอัตราดอกเบี้ยในอนาคตไว้อย่างไร?
A5: ตลาดการเงินกำลังประเมินว่าเฟดจะมีการคุมเข้มนโยบายการเงินเพิ่มเติมอีก 75 basis points ภายในระยะเวลาหกเดือนข้างหน้า โดยสถาบันการเงินอย่าง Goldman Sachs คาดว่าอาจมีการปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยอีกครั้งในเดือนตุลาคม

Q6: เหตุใดการเปรียบเทียบกับวัฏจักรปี 2015 จึงได้รับความนิยมน้อยกว่าปี 2022?
A6: เนื่องจากในปี 2015 ตลาดบิตคอยน์ยังมีสภาพคล่องที่ค่อนข้างบางและโครงสร้างตลาดยังไม่พัฒนาเต็มที่ ทำให้การนำข้อมูลมาเปรียบเทียบมีความน่าเชื่อถือต่ำกว่าวัฏจักรปี 2022 ซึ่งเป็นช่วงที่โครงสร้างตลาดมีความวุฒิภาวะแล้ว

คำเตือน: บทความนี้จัดทำเพื่อให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน การลงทุนมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนอาจสูญเสียเงินต้นได้