Wedbush ยื่นไฟลิ่ง ETF ‘เศรษฐกิจอนาล็อก’ สวนกระแส AI

Wedbush ได้ยื่นเอกสารชี้ชวนเบื้องต้น (preliminary prospectus) เพื่อจัดตั้งกองทุนซื้อขายแลกเปลี่ยนหรือ ETF ที่ใช้ชื่อว่า Analog Economy ETF โดยกองทุนนี้จะติดตามดัชนีซึ่งประกอบด้วยบริษัทราว 50 แห่งที่มี “รูปแบบธุรกิจซึ่งพึ่งพาแรงงานมนุษย์ สินทรัพย์ทางกายภาพ และผลผลิตที่จับต้องได้” ตามรายละเอียดที่ปรากฏในเอกสารชี้ชวนดังกล่าว

การยื่นไฟลิ่งครั้งนี้เกิดขึ้นในจังหวะที่เม็ดเงินลงทุนไหลเข้าสู่ธีมปัญญาประดิษฐ์หรือ AI อย่างต่อเนื่อง และมีเสียงเตือนที่ดังขึ้นเรื่อย ๆ ว่ากระแสการลงทุนนี้จะนำไปสู่ความเสียหายครั้งใหญ่ในตลาด กองทุนใหม่จึงถูกออกแบบมาเพื่อย้ำเตือนนักลงทุนว่าเศรษฐกิจในโลกจริงยังคงดำรงอยู่ และยังมีช่องทางทำเงินจากธุรกิจที่จับต้องได้เหล่านั้นอยู่ ไม่ว่าจะเป็นงานก่อสร้าง เครื่องจักร ยานพาหนะ หรือบริการภาคอุตสาหกรรม

ภาพรวมของข่าว

ประเด็นหลักที่เกิดขึ้น

สาระสำคัญของข่าวนี้อยู่ที่การกลับมาของสิ่งที่ถูกเรียกว่า “อนาล็อก” หรือของที่จับต้องได้และไม่ต้องพึ่งพาคอมพิวเตอร์เป็นหัวใจหลักของธุรกิจ สัญญาณของการกลับมานี้ปรากฏให้เห็นในหลายแวดวง ตั้งแต่ยอดขายแผ่นเสียงไวนิลที่เพิ่มขึ้น การที่กลุ่มคนรุ่นใหม่หันมาใช้โทรศัพท์แบบฝาพับ และการที่แบรนด์ต่าง ๆ เริ่มให้น้ำหนักกับการตลาดแบบพบหน้ากันจริง (IRL marketing) มากขึ้น กระแสดังกล่าวนี้ได้ลามเข้าสู่โลกของกองทุนซื้อขายแลกเปลี่ยนแล้วเช่นกัน

จุดที่ทำให้กองทุนของ Wedbush น่าสนใจคือการกำหนดขอบเขตการลงทุนอย่างชัดเจนในเชิง “ปฏิเสธ” กองทุนจะตัดบริษัทที่มีธุรกิจหลักเกี่ยวข้องกับ AI เซมิคอนดักเตอร์ ศูนย์ข้อมูล หรือการผลิตไฟฟ้าออกจากดัชนีทั้งหมด พร้อมกับมุ่งไปยังกลุ่มอุตสาหกรรมที่เป็นรูปธรรม ได้แก่ งานก่อสร้างและวัสดุก่อสร้าง เครื่องจักร การผลิตยานพาหนะและอุปกรณ์ การกระจายสินค้า และบริการด้านสิ่งแวดล้อมกับบริการเชิงพาณิชย์

เหตุผลเชิงแนวคิดของกองทุนคือ การเตือนให้นักลงทุนตระหนักว่าเศรษฐกิจจริงยังมีความสำคัญ และยังมีธุรกิจที่สร้างรายได้จากแรงงานมนุษย์ เครื่องจักร และวัตถุดิบอยู่เป็นจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม คำถามสำคัญที่ตามมาคือ การถือครองสินทรัพย์ของกองทุนนี้จะ “แตกต่าง” มากพอที่จะดึงดูดนักลงทุนได้จริงหรือไม่ เพราะกลุ่มอุตสาหกรรมและวัสดุเป็นกลุ่มที่มีกองทุนหลายแห่งให้เลือกอยู่แล้ว

รายละเอียดและข้อมูลสำคัญ

ตัวเลขหรือข้อมูลที่ควรจับตา

ประเด็นแรกที่ควรจับตาคือ จำนวนบริษัทในดัชนีซึ่งอยู่ที่ประมาณ 50 แห่ง ซึ่งถือว่าเป็นพอร์ตที่มีความเข้มข้นระดับหนึ่ง และบ่งชี้ว่ากองทุนนี้ไม่ได้กระจายความเสี่ยงไปทั่วตลาด แต่เลือกเฉพาะกลุ่มธุรกิจที่มีลักษณะสอดคล้องกับธีมที่วางไว้

ประการที่สองคือ กลุ่มกองทุนที่ใกล้เคียงกันมากที่สุดในตลาด คือกองทุนที่ติดตามดัชนี HALO ซึ่งย่อมาจาก Heavy Asset, Low Obsolescence หรือ “สินทรัพย์หนัก แต่ล้าสมัยช้า” ปัจจุบันมีอย่างน้อยสองกองทุนที่ใช้แนวทางนี้ กองทุนแรกคือ Roundhill HALO ETF (ชื่อย่อ LOHA) เปิดตัวเมื่อเดือนพฤษภาคม และมีสินทรัพย์ภายใต้การจัดการประมาณ 50 ล้านดอลลาร์ ส่วนกองทุนที่สองคือ Tuttle Capital Heavy Assets Low Obsolescence ETF (ชื่อย่อ HALX) ซึ่งเปิดตัวในเดือนพฤษภาคมเช่นกัน และมีขนาดสินทรัพย์ภายใต้การจัดการประมาณ 2.5 ล้านดอลลาร์

ประการที่สามคือผลตอบแทนนับตั้งแต่เปิดตัวของกองทุนทั้งสองแห่ง ซึ่งอยู่ที่ประมาณ 1.5% เพิ่มขึ้นจากจุดเริ่มต้น ตัวเลขนี้ชี้ให้เห็นว่ากองทุนกลุ่มนี้ยังไม่สร้างผลตอบแทนที่หวือหวา และยังไม่ดึงดูดเม็ดเงินมหาศาลเหมือนกองทุนที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีและ AI

ประการที่สี่คือ ความเห็นของนักวิเคราะห์ ซึ่งมองว่ากองทุนลักษณะนี้จะได้ประโยชน์จริงก็ต่อเมื่อเกิดการเทขายในกลุ่ม AI อย่างรุนแรง นักวิเคราะห์จาก Bloomberg Intelligence ระบุว่า เขามองกองทุนนี้ในฐานะเครื่องมือป้องกันความเสี่ยงจากกระแส AI และเชื่อว่าเมื่อถึงจุดหนึ่งตลาดจะเผชิญกับการเทขายครั้งใหญ่ แล้วผู้คนจะกลับมาทบทวนการจัดพอร์ตของตัวเองใหม่

ขณะเดียวกัน นักวิจัยจาก Fuse Research Network ตั้งข้อสังเกตว่า การถือครองของกองทุนเป็นการผสมระหว่างกลุ่มอุตสาหกรรมและกลุ่มวัสดุ ซึ่งมีกองทุนจำนวนมากในตลาดที่ให้ exposure กับสองกลุ่มนี้อยู่แล้ว หากนักลงทุนต้องการกองทุนเพียงตัวเดียวที่รวมทั้งสองกลุ่มไว้ในชื่อย่อเดียวกัน ก็อาจมองว่ามีความแตกต่างอยู่บ้าง แต่คำถามที่นักลงทุนและที่ปรึกษาการเงินบางส่วนจะต้องตอบคือ ต้องการถือทั้งสองกลุ่มนี้พร้อมกันในกองทุนเดียวหรือไม่ เพราะกลุ่มธุรกิจเหล่านี้ไม่ได้ขับเคลื่อนด้วยปัจจัยเดียวกันทั้งหมด

ปัจจัยและผลกระทบต่อตลาด

มุมมองต่อผู้ติดตามตลาด

ปัจจัยขับเคลื่อนหลักที่ทำให้กองทุนแนวนี้เกิดขึ้นคือ ความกังวลต่อความเข้มข้นของกระแสเงินลงทุนในธีม AI เมื่อเม็ดเงินจำนวนมหาศาลกระจุกตัวอยู่ในหุ้นกลุ่มเดียว นักลงทุนบางส่วนจึงมองหาสินทรัพย์ที่มีความสัมพันธ์กับ AI ต่ำ เพื่อลดความเสี่ยงจากการพึ่งพิงหุ้นกลุ่มเดียวมากเกินไป กองทุนที่อิงกับสินทรัพย์ทางกายภาพจึงถูกนำเสนอในฐานะเครื่องมือป้องกันความเสี่ยงตามธรรมชาติ

อย่างไรก็ตาม ข้อจำกัดสำคัญคือ ขนาดของกองทุนและสภาพคล่อง กองทุน HALO ที่มีอยู่ในตลาดปัจจุบันมีขนาดสินทรัพย์ภายใต้การจัดการที่แตกต่างกันมาก ระหว่างประมาณ 50 ล้านดอลลาร์กับประมาณ 2.5 ล้านดอลลาร์ ซึ่งสะท้อนว่าความสนใจของนักลงทุนต่อธีมนี้ยังอยู่ในวงจำกัด และหากกองทุนใหม่มีขนาดเล็กก็อาจเผชิญกับปัญหาสภาพคล่องในการซื้อขายและค่าธรรมเนียมที่สูงขึ้นโดยเปรียบเทียบ

อีกปัจจัยหนึ่งคือ ความเป็นวัฏจักรของกลุ่มอุตสาหกรรมและวัสดุ ธุรกิจก่อสร้าง เครื่องจักร และการผลิตยานพาหนะ ล้วนผูกกับภาวะเศรษฐกิจ กำลังซื้อ และการลงทุนภาครัฐหรือเอกชน การชะลอตัวของเศรษฐกิจโลกจึงอาจกดดันผลการดำเนินงานของบริษัทในกลุ่มนี้ได้เร็วกว่าที่คาด

ในทางกลับกัน หากตลาดหุ้นกลุ่มเทคโนโลยีปรับฐานอย่างรุนแรงตามที่นักวิเคราะห์บางรายคาด กระแสเงินอาจไหลย้อนกลับมาสู่กลุ่มธุรกิจที่จับต้องได้ ซึ่งจะทำให้กองทุนแนวนี้ได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ นี่คือเหตุผลที่นักวิเคราะห์บางคนเรียกกองทุนประเภทนี้ว่าการ “ป้องกันความเสี่ยงจากบอต” หรือการถือสินทรัพย์จริงไว้เป็นหลักประกัน เมื่อกระแส AI พลิกทิศ

บริบทสำหรับผู้อ่านไทย

เหตุใดข่าวนี้จึงน่าสนใจ

สำหรับผู้อ่านไทย ข่าวนี้สะท้อนการเปลี่ยนแปลงของ “ธีมการลงทุน” ในตลาดต่างประเทศ ซึ่งมักเป็นตัวนำของกระแสเงินทุนโลก กองทุน ETF แบบเฉพาะทางหรือ thematic ETF ได้กลายเป็นเครื่องมือที่ผู้จัดการกองทุนใช้สื่อสารไอเดียการลงทุนกับนักลงทุนรายย่อยอย่างรวดเร็ว เพราะซื้อขายได้ในตลาดเหมือนหุ้นและมีความโปร่งใสเรื่องการถือครองสินทรัพย์

การเกิดขึ้นของกองทุนที่ “ปฏิเสธ AI” ยังเป็นสัญญาณว่าตลาดเริ่มมีการถกเถียงกันอย่างจริงจังว่า กระแสการลงทุนใน AI อยู่ในโซนฟองสบู่หรือไม่ แม้จะยังไม่มีข้อสรุป แต่การที่ผู้จัดการสินทรัพย์รายใหญ่เริ่มออกผลิตภัณฑ์ที่วางตัวตรงข้ามกับกระแสหลัก ย่อมสะท้อนว่ามีกลุ่มนักลงทุนที่ต้องการกระจายความเสี่ยงออกจากหุ้นเทคโนโลยี

นอกจากนี้ ปรากฏการณ์นี้ยังชี้ให้เห็นความสำคัญของ “ความแตกต่าง” ของผลิตภัณฑ์ ในตลาด ETF ที่มีกองทุนหลายพันรายการ การออกกองทุนใหม่ต้องตอบคำถามให้ได้ว่า มันต่างจากของเดิมตรงไหน และเหตุใดนักลงทุนควรจ่ายค่าธรรมเนียมเพื่อถือมัน คำถามนี้ใช้ได้กับทั้งตลาดสหรัฐและตลาดที่นักลงทุนไทยเข้าถึงได้

อนึ่ง การติดตามกองทุนใหม่ควรดูที่ขนาดสินทรัพย์ภายหลังการเปิดตัวจริง เพราะกองทุนที่เพิ่งยื่นเอกสารชี้ชวนเบื้องต้นยังไม่มีการซื้อขายในตลาด และยังต้องผ่านขั้นตอนการพิจารณาของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนจะเปิดให้ซื้อขายได้จริง

คำศัพท์ที่ควรรู้

คำอธิบายศัพท์สำคัญ

ETF (Exchange-Traded Fund) คือกองทุนรวมที่จดทะเบียนซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์เหมือนหุ้น โดยทั่วไปจะติดตามดัชนีอ้างอิง ทำให้นักลงทุนได้ผลตอบแทนใกล้เคียงกับดัชนีนั้นโดยไม่ต้องเลือกหุ้นเอง

Preliminary prospectus หรือเอกสารชี้ชวนเบื้องต้น คือเอกสารที่ผู้จัดการกองทุนยื่นต่อหน่วยงานกำกับดูแลเพื่อขอจัดตั้งกองทุน โดยยังไม่ถือว่ากองทุนเปิดซื้อขายแล้ว และรายละเอียดต่าง ๆ อาจมีการปรับแก้ได้

Analog Economy ในบริบทนี้หมายถึงเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วยแรงงานมนุษย์ สินทรัพย์ทางกายภาพ และผลผลิตที่จับต้องได้ ซึ่งตรงข้ามกับเศรษฐกิจดิจิทัลที่พึ่งพาซอฟต์แวร์และข้อมูลเป็นหลัก

HALO (Heavy Asset, Low Obsolescence) คือแนวคิดการลงทุนในธุรกิจที่ต้องใช้สินทรัพย์ถาวรจำนวนมาก แต่สินทรัพย์เหล่านั้นเสื่อมค่าหรือล้าสมัยช้า เช่น โรงงาน เครื่องจักร หรือโครงสร้างพื้นฐาน

Assets Under Management (AUM) หรือสินทรัพย์ภายใต้การจัดการ คือมูลค่ารวมของเงินลงทุนที่กองทุนบริหารอยู่ ใช้เป็นตัวชี้วัดขนาดและความน่าเชื่อถือของกองทุน

Hedge หรือการป้องกันความเสี่ยง คือการถือสินทรัพย์ที่เคลื่อนไหวคนละทิศกับสินทรัพย์หลักของพอร์ต เพื่อลดความเสียหายเมื่อสินทรัพย์หลักปรับตัวลง

Selloff หรือการเทขาย คือช่วงที่นักลงทุนพากันขายสินทรัพย์ออกเป็นวงกว้างจนราคาร่วงลงอย่างรวดเร็วและรุนแรง

สรุปประเด็นสำคัญ

Wedbush ยื่นเอกสารชี้ชวนเบื้องต้นเพื่อจัดตั้ง Analog Economy ETF ซึ่งจะติดตามดัชนีของบริษัทราว 50 แห่งที่พึ่งพาแรงงานมนุษย์ สินทรัพย์ทางกายภาพ และผลผลิตที่จับต้องได้ โดยตัดบริษัทที่เกี่ยวข้องกับ AI เซมิคอนดักเตอร์ ศูนย์ข้อมูล และการผลิตไฟฟ้าออกทั้งหมด

กลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมายประกอบด้วยงานก่อสร้างและวัสดุก่อสร้าง เครื่องจักร การผลิตยานพาหนะและอุปกรณ์ การกระจายสินค้า และบริการด้านสิ่งแวดล้อมกับบริการเชิงพาณิชย์ ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีกองทุนอื่นให้เลือกอยู่แล้ว ทำให้เกิดคำถามเรื่องความแตกต่างของผลิตภัณฑ์

กองทุนที่ใกล้เคียงที่สุดในตลาดคือกลุ่มที่ติดตามดัชนี HALO ได้แก่ Roundhill HALO ETF ซึ่งมีสินทรัพย์ภายใต้การจัดการประมาณ 50 ล้านดอลลาร์ และ Tuttle Capital Heavy Assets Low Obsolescence ETF ซึ่งมีประมาณ 2.5 ล้านดอลลาร์ ทั้งสองกองทุนเปิดตัวในเดือนพฤษภาคม และปรับขึ้นประมาณ 1.5% นับตั้งแต่เปิดตัว

นักวิเคราะห์มองว่ากองทุนแนวนี้จะได้รับความสนใจจริงก็ต่อเมื่อเกิดการเทขายครั้งใหญ่ในกลุ่ม AI และนักลงทุนเริ่มทบทวนการจัดพอร์ตใหม่ แต่ในระยะสั้น ขนาดกองทุนที่ยังเล็กและธรรมชาติที่เป็นวัฏจักรของกลุ่มอุตสาหกรรมและวัสดุยังเป็นข้อจำกัดที่ต้องจับตา

คำถามที่พบบ่อย

1. Analog Economy ETF คืออะไร
เป็นกองทุนซื้อขายแลกเปลี่ยนที่ Wedbush ยื่นเอกสารชี้ชวนเบื้องต้นเพื่อจัดตั้ง โดยจะติดตามดัชนีของบริษัทราว 50 แห่งที่มีรูปแบบธุรกิจพึ่งพาแรงงานมนุษย์ สินทรัพย์ทางกายภาพ และผลผลิตที่จับต้องได้ แนวคิดหลักคือการลงทุนในเศรษฐกิจโลกจริงที่ไม่ได้ผูกกับเทคโนโลยีดิจิทัลเป็นหัวใจ

2. กองทุนนี้ลงทุนในบริษัทแบบใด และตัดกลุ่มใดออก
กองทุนมุ่งเน้นกลุ่มก่อสร้างและวัสดุก่อสร้าง เครื่องจักร การผลิตยานพาหนะและอุปกรณ์ การกระจายสินค้า และบริการด้านสิ่งแวดล้อมกับบริการเชิงพาณิชย์ ส่วนบริษัทที่มีธุรกิจหลักเกี่ยวกับ AI เซมิคอนดักเตอร์ ศูนย์ข้อมูล หรือการผลิตไฟฟ้าจะถูกตัดออกจากดัชนีทั้งหมด

3. กองทุนนี้เปิดซื้อขายแล้วหรือยัง
ยังครับ ข่าวระบุเพียงว่ามีการยื่นเอกสารชี้ชวนเบื้องต้นเท่านั้น ซึ่งเป็นขั้นตอนแรกของการขอจัดตั้งกองทุน ยังต้องผ่านกระบวนการพิจารณาและอาจมีการปรับรายละเอียดก่อนเปิดให้ซื้อขายจริง จึงยังไม่มีราคาหรือผลตอบแทนของกองทุนนี้ในตลาด

4. HALO คืออะไร และมีกองทุนอะไรบ้างที่ใช้แนวทางนี้
HALO ย่อมาจาก Heavy Asset, Low Obsolescence หมายถึงธุรกิจที่ใช้สินทรัพย์ถาวรหนักแต่เสื่อมค่าช้า ปัจจุบันมีกองทุนที่ติดตามดัชนีนี้อย่างน้อยสองแห่ง คือ Roundhill HALO ETF และ Tuttle Capital Heavy Assets Low Obsolescence ETF ซึ่งทั้งคู่เปิดตัวในเดือนพฤษภาคม

5. ทำไมนักวิเคราะห์บางคนจึงมองกองทุนนี้เป็นเครื่องมือป้องกันความเสี่ยง
นักวิเคราะห์จาก Bloomberg Intelligence ระบุว่า เขามองกองทุนนี้เป็นเครื่องมือป้องกันความเสี่ยงจากกระแส AI เพราะเชื่อว่าสักวันตลาดจะเผชิญการเทขายครั้งใหญ่ แล้วนักลงทุนจะกลับมาทบทวนการจัดพอร์ตใหม่ ซึ่งช่วงนั้นสินทรัพย์ที่ไม่ได้ผูกกับ AI อาจได้รับความสนใจมากขึ้น

6. กองทุนนี้ต่างจาก ETF กลุ่มอุตสาหกรรมทั่วไปอย่างไร
ความต่างอยู่ที่การรวมกลุ่มอุตสาหกรรมและกลุ่มวัสดุไว้ในชื่อย่อเดียวกัน พร้อมตัดกลุ่มที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีออกอย่างชัดเจน แต่นักวิจัยจาก Fuse Research Network ตั้งข้อสังเกตว่า ตลาดมีกองทุนที่ให้ exposure กับสองกลุ่มนี้อยู่แล้วหลายแห่ง คำถามจึงอยู่ที่ว่านักลงทุนต้องการถือทั้งสองกลุ่มพร้อมกันในกองทุนเดียวหรือไม่

7. ปัจจัยเสี่ยงที่ต้องจับตาคืออะไร
ประการแรกคือขนาดกองทุนและสภาพคล่อง ซึ่งกลุ่มกองทุน HALO ที่มีอยู่ในตลาดมีขนาดสินทรัพย์ภายใต้การจัดการแตกต่างกันมาก ประการที่สองคือความเป็นวัฏจักรของกลุ่มอุตสาหกรรมและวัสดุที่ผูกกับภาวะเศรษฐกิจ และประการที่สามคือความเสี่ยงจากการกระจุกตัวในกลุ่มธุรกิจจำนวนจำกัดเพียงราว 50 บริษัท

คำเตือน: บทความนี้จัดทำเพื่อให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน การลงทุนมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนอาจสูญเสียเงินต้นได้